De Nederlands – Russische universitaire samenwerking is jarenlang gestimuleerd door de overheid. Na het einde van de Sovjet-Unie werd via het CROSS programma een serieuze bijdrage geleverd aan de modernisering van het onderwijssysteem in Rusland.

Het Rusland programma, door de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en de Russische Stichting voor fundamenteel onderzoek beheerd, heeft sinds 1992 ruim 350 onderzoeksprojecten gefinancierd in vele disciplines.

Helaas zijn beide programma’s in 2007 beëindigd door Nederland. Juist op het moment dat de Russische economische ontwikkelingen leidden tot grotere investeringen in het onderwijs en wetenschap en er ruimte kwam voor een evenwichtige financiering van twee kanten heeft minister Plasterk de bilaterale samenwerking sterk beperkt.

Samenwerking Rusland - Nederland wordt uitgebreid

Vorige week, tijdens een kort bezoek van een kleine delegatie van de VSNU aan Moskou, bleken het Russische ministerie van onderwijs en wetenschap en de stichting voor fundamenteel onderzoek graag een nieuw onderzoeksprogramma te willen starten waaraan beide landen 50 procent bijdragen.

Van Frankrijk, Engeland, Spanje, Zwisterland en Duitsland tot Japan, China en Turkije lopen er al met veel succes dergelijke gezamenlijke onderzoeksprogramma’s. Nederlandse universiteiten kunnen niet louter met eigen middelen toegang blijven houden tot de beste instituten en instellingen in Rusland als concurrerende landen wel de nodige middelen op tafel leggen.

Ook de toetreding van Rusland tot het zevende Kaderprogramma van de EU biedt kansen om de wetenschappelijke samenwerking van Rusland en Nederland uit te breiden.

Een mooi voorbeeld van de Russisch-Nederlandse samenwerking gaf Professor Mikhail Alfimov. Hij is directeur van het Photochemistry Center, een van de instituten van de academie.

Zijn instituut werkt intensief samen met onder meer de TU Delft, TNO, Eindhoven en bedrijven als Shell en ASML. De samenwerking die werd gestart in het kader van het Nederland-Rusland programma, heeft uiteindelijk geleid tot succesvolle deelname aan het zevende kaderprogramma.

Nederland is de tweede buitenlandse investeerder in de Russische economie.

Des te vreemder lijkt het dat Rusland op wetenschappelijk gebied geen prioriteitsland is voor Nederland. En niet alleen bij de overheid. Ook de universiteiten zijn nog maar matig actief. In 2004 is het Russische hoger onderwijsveld grondig herzien waardoor nieuwe kansen zijn ontstaan.

De Russische universiteiten werken nauwer samen met de onderzoeksinstituten. Ook binnen het ministerie zijn hoger onderwijs en wetenschap samengevoegd. Na een landelijke competitie heeft de Russische overheid 57 universiteiten aangewezen als innovatieve instellingen.

Deze instellingen hebben hun budget zien verdubbelen. Ook worden drie federale universiteiten opgericht met sterke ambities op gebied van onderwijs en onderzoek.

Ik bezocht Rusland op uitnodiging van Nuffic, ter gelegenheid van de officiële opening van een Nuffic kantoor in Moskou. Het is de bedoeling dat dit de bilaterale samenwerking nieuw leven zal inblazen. Het kantoor is gehuisvest in een gebouw met al veel andere buitenlandse bureaus voor hoger onderwijs (o.a. uit Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Canada, en de VS).

Afgaande op de gesprekken met Russische relaties zal het aan de belangstelling van Russische zijde niet liggen. Met name in onderzoekssamenwerking en het opzetten van gezamenlijke onderwijsprogramma’s is men zeer geïnteresseerd.

Zoals overal in de wereld worden de goede relaties ook hier gediend door wederzijdse interesse voor elkaars taal en geschiedenis. En niet te vergeten toerisme en sport.

Dick Advocaat en Guus Hiddink zijn hun gewicht in goud waard. Wanneer president Medvedev in juni naar Nederland komt voor de opening van de Hermitage aan de Amstel, is dat ongetwijfeld een goede gelegenheid de bilaterale samenwerking op cultureel en wetenschappelijk gebied te versterken.// Sijbolt Noorda

TransferMagazine.nl